Россиядә яшьләр саны ничек узгәрә

Безнең илдә 978 кызга 1000  ир бала туры килә, дип хәбәр итә Бөтенроссия халык санын алу сайты. Егетләр һәм кызларның мөнәсәбәте һәм аларның гаилә кыйммәтләренә мөнәсәбәте ничек үзгәрде, кайсы җенес аеруча ирекле, ә нинди дә булса рәсми никах һәм булачак Бөтенроссия халык санын алуны нәрсә күрсәтәчәк? Бу хакта 10 ноябрь — Бөтендөнья яшьләр көнендә, барлык яшьләрнең рәсми булмаган халыкара бәйрәме уңаеннан сөйлибез.

1939 елгы Бөтенсоюз халык санын алу күрсәткәнчә, Советлар Союзында 47,5 млн яшь кеше яшәгән, шуларның 23,2 млн егет һәм 24,3 млн кыз. Ягъни, ул чакта ук кызлар, статистика буенча, бераз күбрәк булган. Киләсе халык санын алу 20 елдан соң гына узды һәм Бөек Ватан сугышыннан соң, тулаем алганда, Яшьләр буенча демографик күрсәткечләрнең ничек торгызылуы турында сөйләде.

Бернигә дә карамастан, СССРда сугыштан соңгы беренче халык санын алу нәтиҗәләре буенча (1959 ел, сугыштан соң 14 ел узгач) исәпкә алучылар 53,1 млн яшь кеше исәпләнгән, шул исәптән 26,4 млн егет һәм 26,8 млн кыз.

Шунысы игътибарга лаек, аларның гаилә кыйммәтләренә карашлары төрле булып чыкты. Ул вакытта рәсми никахта 19,9 млн кеше (бөтен яшьләрнең 37% ы) тора, әмма Сан тигез түгел: 11,5 млн кыз (аларның 447се — 14 яшь), ә нибары 8,4 млн яшь кеше (аларның 14-яше-175 кеше) үзләрен кияүдә дип санаган.

Шунысын да әйтергә кирәк, ике исәпкә алу вакытында Советлар Союзының 14 яшьтән алып 28 яшькә кадәрге барлык кешеләре яшьләр дип санала, өстәвенә, соңгы чик саны Комсомол яшен тәмамлауга бәйле иде.

Хәзерге Россиядә яшь кысалары алга китте. Хәзерге вакытта бездә 2025 елга кадәр РФ Дәүләт яшьләр сәясәтенең рәсми Нигезләре бар, алар буенча «яшьләр — 14тән 30 яшькә кадәрге затларны үз эченә алган төркем». Шул ук вакытта югары яшь чиге түбәндәгедән аермалы буларак бернигә дә бәйле түгел: 14 яшьтән җинаять җаваплылыгы башлана (СССРда 1935 елдан җинаять җаваплылыгы 12 яшьтән башлана).

2010 елгы халык санын алу илдә 14 яшьтән алып 30 яшькә кадәрге яшьләрнең 36,3 млн кеше: 18,4 млн егет һәм 17,9 млн кыз булуын күрсәткән. Уртача алганда, РФдә 1000 егеткә 978 кыз килеп чыга, шул ук вакытта ил буенча 1000 ир-атка 1163 хатын-кыз туры килә. Димәк, XX гасыр уртасыннан яшьләрнең җенесләр нисбәте сизелерлек үзгәргән, һәм хәзер ир-атлар ничек яшьрәк булган саен, алар арасында лаеклы кыз һәм спутник өчен, сугыштан соңгы чорлардан аермалы буларак, көндәшлек югарырак дигән сүз.

2010 елда рәсми никахта 9,6 млн яшь егет  һәм кыз (бөтен яшьләрнең 30% ы  ) булган, әмма бу санны ике җенес тә тигез бүленмәгән: үзләрен кияудә дип  — 5,5 млн кыз, өйләнгән  дип- 4 млн ир-егет  кеше санаган. 

Ә Бөтендөнья яшьләр көне барлыкка килгән вакытта — Икенче бөтендөнья сугышы тәмамланганнан соң вакытны карап утик. 1945 елда 14тән 28 яшькә кадәр булган кешеләр арасында, 2010 елда 4,8 млн кеше исән калган. Ул вакытка аларга 79дан 93 яшь була,Росстат мәгълүматларына караганда, аларның 1,1 млн бабай һәм 3,7 млн әбисе бар. Уртача алганда, 1000 бабайга 4205 әби туры килә. Дөнья статистикасы күрсәткәнчә, хатын-кызлар ир-атлардан озаграк яши, моны Бөтенроссия халык санын алу мәгълүматлары да раслый.

2014 елга(2025 елга кадәр дәүләт яшьләр сәясәте нигезләре  ), 14 яшьтән алып 30 яшькә кадәрге Россия халкы саны 33,2 млн кеше тәшкил иткән. Ягъни 2010 елдан 2014 елга кадәр безнең илдә Яшьләр саны 3,1 млн кешегә кимегән.

Шул ук вакытта 2020 елда РФ Федерация Советында 14 яшьтән 35 яшькә кадәрге кешеләр өчен яшь кысаларын киңәйтергә тәкъдим иттеләр.  

Хәзерге вакытта Россиядә күпме яшьләр яши, күпме егет һәм кыз, аларның гаилә кору һәм балалар тууга булган кызыксынулары ничек үзгәрде, без яңа Бөтенроссия халык санын алу турындагы мәгълүматларны эшкәрткәннән соң беләчәкбез. Ул илебезнең ерак һәм кыен булган территорияләрендә башланды инде, төп этап 2021 елның 1-30 апрелендә узачак.

Дәүләтнең алга таба демографик сәясәте, ил халкының структурасына карата фараз һәм социаль-икътисади программаларны эшләтеп җибәрү яки оптимальләштерү турындагы карар яңа мәгълүматлардан һәм яшьләрнең ничек үсә һәм үзгәрүен аңлаудан тора.

Бөтенроссия халык санын алу 2021 елның 1 апреленнән 30 апреленә кадәр цифрлы технологияләр кулланып узачак. Халык санын алуның төп яңалыгы-Россия халкы тарафыннан дәүләт хезмәтләре порталында электрон исәпкә алу кәгазен мөстәкыйль тутыру мөмкинлеге. Gosuslugi.ru 1. торак биналарны карап чыкканда исәпкә алучылар махсус программа белән тәэмин ителгән планшетлардан файдаланачак. Шулай ук исәпкә алу участокларында, шул исәптән «Минем документлар»дәүләт һәм муниципаль хезмәтләр күрсәтүнең күпфункцияле үзәкләре биналарында да исәпкә алырга мөмкин булачак.

Бөтенроссия халык санын алу медиафисы

media@strana2020.ru

www.strana2020.ru

+7 (495) 933-31-94

https://www.facebook.com/strana2020

https://vk.com/strana2020

https://ok.ru/strana2020

https://www.instagram.com/strana2020

youtube.com