ТАТАРСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ
ТУКАЙ МУНИЦИПАЛЬ РАЙОНЫ БАШКАРМА КОМИТЕТЫ
КАРАР
«___»_________2022 ел Яр Чаллы ш. № _____
«2022-2022 елларга Тукай муниципаль районы мәдәниятен үстерү» район программасын раслау турында
Россия Федерациясе Бюджет кодексы нигезендә һәм Татарстан Республикасы Тукай муниципаль районы мәдәният өлкәсендә дәүләт сәясәтен гамәлгә ашыру максатында
КАРАР БИРӘ:
Башкарма комитет Җитәкчесе А.Р. Хәбибуллин
Тукай муниципаль районы Башкарма комитетыныӊ 2022 елныӊ ___ _____________ _____ номерлы карарына кушымта
«2022-2024 елларга
Тукай муниципаль районы мәдәниятен үстерү»
муниципаль программасы
Программа паспорты
|
Программаның исеме |
«2022-2024 елларга Тукай муниципаль районы мәдәниятен үстерү» муниципаль программасы |
||||||||||||||||||||||||
|
Программаны эшләү өчен нигезләр |
«Россия Федерациясендә җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында» 2003 елның 6 октябрендәге 131-ФЗ номерлы Федераль закон; РФ Бюджет кодексының 179 статьясы |
||||||||||||||||||||||||
|
Программаның заказчысы |
Татарстан Республикасы Тукай муниципаль районы башкарма комитеты (алга таба - ТМР Башкарма комитеты) |
||||||||||||||||||||||||
|
Программаны эшләүче |
Тукай муниципаль районы Башкарма комитетының мәдәният бүлеге |
||||||||||||||||||||||||
|
Программаны башкаручы һәм ярдәмче башкаручылар |
Тукай муниципаль районы Башкарма комитетының мәдәният бүлеге һәм ярдәмче башкаручылар:
|
||||||||||||||||||||||||
|
Программаның максатлары һәм бурычлары |
Программаның максатлары: Мәдәният һәм сәнгать өлкәсендә халык ихтыяҗын канәгатьләндерү, Тукай муниципаль районы мәдәният һәм өстәмә белем бирү учреждениеләре эшчәнлегенең җәлеп итүчәнлеген һәм нәтиҗәлелеген арттыру. Программаның бурычлары: 1. Муниципаль мәдәният һәм өстәмә белем бирү учреждениеләренең матди-техник базасын тәэмин итү һәм камилләштерү. 2. Ирекле (волонтерлар) һәм коммерциясез оешмаларның мәдәни-массакүләм чараларда, район смотр-конкурсларында катнашуын оештыру өчен шартлар тудыру. 3. Эшләрен стимуллаштыру, шулай ук муниципаль районда (шул исәптән авыл җирлегендә) социаль-мәдәни проектларны гамәлгә ашыру максатында, ирекле (волонтерлык) һәм коммерциясез оешмаларга ярдәм күрсәтү. Барлык халыкның мәдәни тормышта катнашуына уңай шартлар тудыру. Шулай ук балаларны, яшьләрне, урта һәм өлкән яшьтәге затларны актив социомәдәни эшчәнлеккә, шул исәптән авылда да, җәлеп итү. 5. Китапханәләрне мәгълүматлаштыру, китап фондларының тулылыгын һәм сакланышын тәэмин итү. 6. Мәдәният дәрәҗәсе югары булган муниципаль берәмлек буларак Тукай муниципаль районы имиджын ныгыту. |
||||||||||||||||||||||||
|
Программаны тормышка ашыру вакыты һәм этаплары |
2022-2024 еллар |
||||||||||||||||||||||||
|
Программаны финанслау күләмнәре һәм чыганаклары |
Җирле бюджет, бюджеттан тыш һәм башка төр эшчәнлектән акчалар, гамәлдәге законнар белән рөхсәт ителгән башка чыганаклар. Финанслау күләме фаразланган характерда һәм аӊа Тукай муниципаль районы бюджеты мөмкинлекләрен исәпкә алып, ел саен төзәтмәләр кертелергә тиеш.
|
||||||||||||||||||||||||
|
Программаны тормышка ашыруның көтелгән нәтиҗәләре |
1. Мәдәни билгеләнештәге объектларны ремонтлау һәм төзү. 2. Районның бердәм мәдәни киңлегенең матди һәм мәгълүмати инфраструктурасын формалаштыру һәм ныгыту. 3. Тармакны инновацион үсеш юлына күчерү, мәдәниятне иҗтимагый эшчәнлекнең иң алга киткән һәм кызыктыргыч өлкәсенә, шул исәптән мәгълүмати технологияләрне киң кулланылышка кертү аша үзгәртү. 4. Ел дәвамында квалификацияле белгечләр санын арттыру. 5. Эшләрен стимуллаштыру, шулай ук муниципаль районда (шул исәптән авыл җирлегендә)социаль-мәдәни проектларны гамәлгә ашыру максатында ирекле (волонтерлык) һәм коммерциясез оешмаларга ярдәм итү |
||||||||||||||||||||||||
|
Татарстан Республикасы Тукай муниципаль районы Башкарма комитетының һәм аның ведомствосындагы оешмаларның программа чаралары үтәлешен тикшереп тору буенча җаваплы вазыйфаи затлары |
1.Район Башкарма комитеты Җитәкчесенең социаль мәсьәләләр буенча урынбасары Бариев И.Ш. 2.ТМР мәдәният бүлеге җитәкчесе Фәйзерахманов Р.Ф. 3.ТМР «Мәдәният һәм ял үзәге» МБУ директоры Анисимов В.Н. 4.Үзәкләштерелгән китапханәләр системасы директоры Шакирова Г.Н. 5. Балалар сәнгать мәктәбе директоры Галишина Ю.Ф. 6. «Гиндукуш» хәрби дан музее директоры Гарипова Р.Р
|
1 бүлек. Проблемаларның характеристикасы һәм аларны программа методлары белән хәл итү зарурлыгы
Тукай районы тормышында аның халкының ял итү культурасы аерым урын алып тора. Мәдәният өлкәсендә бурычлар куелды, чөнки аның күптөрлелеге - ул шәхескә гомумкешелек милли мәдәнияте белән гармониядә яшәргә, җәмгыятьне һәм шәхеснең шәхси үзенчәлеген үстерергә мөмкинлек бирә торган нигез.
2009 елның 1 январена мәдәни- ял учреждениеләре саны – 412 (2021 елда – 41), күчмә – 0. 2019 елда муниципаль районның мәдәният учреждениеләре тарафыннан 7117 мәдәни-массакүләм чара (2020 елда – 5641, үсеш – 19,7%) үткәрелде, шул исәптән 6476 мәдәни-ял чарасы, бу 2020 ел күрсәткечләреннән 23% ка артыграк (2020 елда – 4386), шул ук вакытта 1 клубка уртача 169 мәдәни-массакүләм чара туры килә (шулардан 134е мәдәни-ял итү чарасы). Мәдәни-ял чараларының гомуми саныннан 2247се (2020 елда – 1501) 14 яшькә кадәрге балалар өчен уздырыла.
Районда 230 клуб оешмасы эшли, аларга 3577 кеше йөри (2020 ел белән чагыштырганда 2,2%ка арту). Аларның 98е үзешчән халык иҗаты берләшмәләре булып тора, шул исәптән 43е – 14 яшькә кадәрге балалар өчен, тәрбияләнүчеләр – 677 кеше.
Мәдәният учреждениеләре авылда чын идеология үзәкләренә әверелде. Ел дәвамында ШТКлары, төрле конкурслар, җыр һәм бию фестивальләре, театр фестивальләре, иҗат отчетлары, кече авыллар һәм урамнар, каз каләме, кыш озату, беренче буразна, беренче көлтә бәйрәмнәре мавыктыргыч уза. Һәр авылның үз артистлары, бәйрәмнәре, үзешчән сәнгать коллективлары бар. Алар даими рәвештә бөтенроссия, халыкара, республика, зона, район фестивальләрендә, конкурсларда катнашалар һәм призлы урыннар алалар. Мәләкәс авыл мәдәният йортының «Питрау» балалар үрнәк коллективы – район горурлыгы, тамашачыларга Татарстанда гына түгел, Россиядә дә билгеле.
Районда халык иҗатына елдан-ел күбрәк игътибар бирелә. Күптәннән фольклор һәм бию ансамбльләре, ветераннар хоры эшли.
Мәдәният өлкәсендә кадрлар белән тәэмин ителеш Тукай муниципаль районының мәдәният учреждениеләрендә штаттагы хезмәткәрләр саны белән характерлана, ул 2022 елның 1 январена 203 кеше тәшкил итә, шул исәптән 155 белгеч, шулар арасыннан:
- клуб хезмәткәрләре – 95,
- китапханә хезмәткәрләре – 40,
- уку йортларында – 18,
- музейда – 2.
2 мәдәният хезмәткәре «Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исемгә, 1 хезмәткәр – «Татарстан Республикасының атказанган артисты» исеменә, 1 хезмәткәр «Мәдәнияттәге казанышлары өчен»Татарстан Республикасы күкрәк билгесенә лаек булды.
Мәдәният тармагының иң яхшы хезмәткәрләрен кызыксындыру өчен, муниципаль конкурслар уздырыла (анда төп бүләк – акчалата премия): «Мәдәни-ял учреждениесенең иң яхшы хезмәткәре», «Иң яхшы муниципаль мәдәни-ял итү учреждениесе», «Иң яхшы китапханә» кубогы, халыкара, бөтенроссия, республика ярышлары һәм конкурслары җиңүчеләре.
Тукай муниципаль районы халкына китапханә хезмәтен «Тукай муниципаль районы үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» муниципаль бюджет учреждениесенең 30 китапханәсе күрсәтә. Шуларның 29ы авыл җирлегендә урнашкан, 34 стационар булмаган хезмәт күрсәтү пункты оештырылган, 209 кеше читтән торып файдалана. Район үзәк китапханәсенең структурасын методик-библиография һәм инновацион эшләр бүлеге, китапханә процессларын автоматлаштыру һәм китапханә фондын туплау бүлеге тәшкил итә.
2022 елның 1 январена гомуми китапханә фонды 322659 данә китап, брошюралар, вакытлы басмалар һәм аудиовизуаль документлар тәшкил итә. Фондның баланс бәясе 14 544 577,63 сум тәшкил итә.
Авыл клублары һәм авыл мәдәният йортлары арасында мәдәни мирас объектлары юк. Авыл клубы, авыл мәдәният йорты бинасында 23 авыл китапханәсе урнашкан, күпфункцияле үзәктә – 4 (Круглое Поле, Иске Җирекле, Боерган, Ильбухтино), мәктәпләр бинасында балалар бакчасы, урта мәктәп, авыл җирлеге, авыл мәдәният йорты (Сәмәкәй) белән берлектә – 1; балалар бакчасы, урта мәктәп, авыл җирлеге белән берлектә – 2 (Калмия, Боерган) , авыл клубы, балалар бакчасы, башлангыч мәктәп, ФАП белән – 1 (Мерәс) китапханә урнашкан. «Тукай муниципаль районы үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» МБУ Тукай муниципаль районы администрациясе бинасында урнашкан.
Китапханәләрнең барлык биналары да оператив идарәдә.
Китапханәләрнең гомуми мәйданы 1944,20 кв. м. Шул исәптән фондны саклау өчен – 960,4 кв. м, кулланучыларга хезмәт күрсәтү өчен – 983,8 кв. м.
Тукай муниципаль районында китапханә хезмәтеннән 15417 кеше файдалана (шуларның 4617се – балалар). Үзәкләштерелгән китапханәләр системасының 61 компьютеры, 32 берәмлек күчермә-күбәйтү техникасы, 8 проекторы бар. 30 китапханәнең Интернет челтәренә керү мөмкинлеге бар, 30 китапханә компьютер техникасы белән тәэмин ителгән. Кулланучылар өчен утыру урыннары – 392, шуларның 22се – китапханәнең электрон ресурсларыннан файдалану мөмкинлеге белән компьютерлаштырылган утыру урыны, шуларның 20се – Интернетка чыгу мөмкинлеге белән.
30 китапханәнең НЭБ порталында веб-битләре бар, 3 китапханә ВКонтакте төркемендә, Instagramда үз битләрен алып бара.
Китап фондын яңарту Үзәкләштерелгән китапханәләр системасы буенча гомуми фондтан уртача 3,3 % тәшкил итә (федераль стандартлар буенча – 5-7 %, ИФЛАның халыкара стандартлары буенча 5% тан да ким түгел). Үзәкләштерелгән китапханәләр системасының китап фондын тиешле яңарту Тукай муниципаль районы китапханәләрендә китап укучылар санының артуына китерәчәк.
Тукай муниципаль районы «Татаркино» дәүләт бюджет мәдәният учреждениесенең Яр Чаллы филиалы белән берлектә ай саен төрле тематик киночаралар үткәрә. Реклама-мәгълүмат эше турында мәгълүмат афишалар аша (реклама-мәгълүмат стендларында) һәм авыл мәдәният йорты, авыл клубы, КФҮ җитәкчеләре белән киңәшмәләрдә башкарыла. Бүген районда төрле юнәлештәге фильмнар күрсәтү буенча эш алып барыла. «Татаркино» ТР Дәүләт бюджет мәдәният учреждениесенең Яр Чаллы филиалы кечкенә тамашачы өчен дә, яшүсмерләр, яшьләр һәм өлкәннәр өчен дә фильмнар тәкъдим итә.
Мәдәният учреждениеләре 5 төп юнәлештә эшли (чаралар):
- истәлекле һәм тарихи даталарга багышланган;
- Татарстан Республикасы дәүләт телләрен үстерү һәм саклау;
- наркоманияне, эчкечелекне, тәмәке тартуны, СПИДны профилактикалау һәм сәламәт яшәү рәвешен пропагандалау;
- террорчылыкны һәм экстремизмны профилактикалау, милләтара татулыкны ныгыту һәм толерантлык тәрбияләү;
- хокук бозуларны профилактикалау һәм хокукый аң формалаштыру.
2019 елда Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан иң яхшы муниципаль мәдәният учреждениеләре һәм аларның хезмәткәрләре тарафыннан акчалата бүләк алу өчен конкурста грантлар алынды:
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан иң яхшы мәдәни учреждение» номинациясендә – Иске Җирекле «Дуслык» КФҮ – 100 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан иң яхшы китапханә» номинациясендә – «Тукай муниципаль районы үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» муниципаль бюджет учреждениесе Яңа Бүләк авылы китапханәсе – 100 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан иң яхшы китапханә» номинациясендә – «Тукай муниципаль районы үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» муниципаль бюджет учреждениесе Теләнче-Тамак авыл китапханәсе – 100 000 сум;
- «Авыл җирлеге территориясендә урнашкан иң яхшы өстәмә белем бирү учреждениесе» номинациясендә – «Балалар сәнгать мәктәбе» МБӨББУ – 100 000;
- «Яркость палитры» номинациясендә – «Балалар сәнгать мәктәбе» МБӨББУ – 188 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан муниципаль мәдәният учреждениеләренең иң яхшы хезмәткәрләре» номинациясендә – Борды авыл китапханәсе мөдире Маслова Елена Валериевна – 50 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан муниципаль мәдәният учреждениеләренең иң яхшы хезмәткәрләре» номинациясендә – Теләнче-Тамак авыл мәдәният йорты директоры – 50 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан муниципаль мәдәният учреждениеләренең иң яхшы хезмәткәрләре» номинациясендә – «Тукай муниципаль районы үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» МБУ Борды авыл китапханәсе мөдире Маслова Елена Валериевна – 50 000;
- Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгының «Преодоление границ» гранты – Теләнче-Тамак авыл мәдәният йорты – 200 000.
2020 елда Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан иң яхшы муниципаль мәдәният учреждениеләре һәм аларның хезмәткәрләренә акчалата бүләк алу өчен грантлар отылды:
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан иң яхшы мәдәният учреждениесе» номинациясендә Князево авыл мәдәният йорты – 100 000.
- «Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан муниципаль мәдәният учреждениеләренең иң яхшы хезмәткәрләре» номинациясендә Иштирәк авылы китапханәсе мөдире Закирова Алия Мансур кызы – 50 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан муниципаль мәдәният учреждениеләренең иң яхшы хезмәткәрләре» номинациясендә – Яңа Бүләк авылы мәдәният йорты директоры – 50 000;
- Федераль программа кысаларында Илбухтино авылында күпфункцияле үзәк төзелеше – 21 070 370,00 тиен
- Республика программасы кысаларында Кече Шилнә авыл мәдәният йортын капиталь ремонтлау - 20 363 130,00 тиен.
2021 елда Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан иң яхшы муниципаль мәдәният учреждениеләре һәм аларның хезмәткәрләре тарафыннан акчалата бүләк алуга конкурста грантлар отылды:
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан иң яхшы китапханә» номинациясендә – «Тукай муниципаль районы үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» МБУ Комсомолец авыл китапханәсе – 100 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан муниципаль мәдәният учреждениеләренең иң яхшы хезмәткәрләре» номинациясендә – Теләнче Тамак авылы китапханәсе мөдире Сәгъдиева Рамилә Минненазир кызы – 50 000;
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан муниципаль мәдәният учреждениеләренең иң яхшы хезмәткәрләре» номинациясендә – Иштирәк авыл мәдәният йорты режиссеры – 50 000;
- «Мин иҗади шәхес » проекты – Иштирәк авыл мәдәният йорты режиссеры Г.Ф. Һадиева – 25 000;
- «Декоратив - гамәли сәнгать» иҗат коллективлары проектларына ярдәм итү өчен Татарстан Республикасы Хөкүмәте гранты – Таулык авыл клубы – 150 000;
- Президентныӊ мәдәни инициативалар фонды – Теләнче Тамак авыл мәдәният йорты – 246 000;
- Мәләкәс авыл мәдәният йортын капиталь ремонтлау – 27 486 370,00.
- «Авыл клубларын капиталь ремонтлау һәм төзү республика программасы» кысаларында Яңа Бүләк авыл мәдәният йортына капиталь ремонт ясау – 23 599 420,00.
- 2022 елда Татарстан Республикасы авыл җирлекләре территорияләрендә урнашкан иң яхшы муниципаль мәдәният учреждениеләре һәм аларның хезмәткәрләре тарафыннан акчалата бүләк алу конкурсында җиӊүче булды:
- «Татарстан Республикасы авыл җирлеге территориясендә урнашкан иң яхшы китапханә» номинациясендә – Мәләкәс авыл китапханәсе, приз гранты 100 000 сум тәшкил итә.
Мәдәни-ял учреждениеләре эшен оештырырга мөмкинлек бирми торган төп проблема – хәзерге шартларда кирәкле матди-техник базаның җитәрлек булмавы һәм мораль яктан искерүе. Мәдәни-ял итү эшчәнлеге, халык иҗатына һәм һәвәскәрләр берләшмәләренә ярдәм күрсәтү «Тукай муниципаль районының мәдәният һәм ял үзәге» муниципаль бюджет учреждениесе тарафыннан гамәлгә ашырыла, ул 41 мәдәни-ял учреждениесен үз эченә ала. Хәзерге вакытта 13 халык һәм 2 үрнәк коллектив эшли. Ел саен муниципаль мәдәни-ял учреждениеләре 7117дән артык мәдәни-массакүләм чара уздыра, аларга 607392 кеше йөри. Шуларның 31,5%ы – балалар өчен чаралар. Муниципаль учреждениеләрдә 253 клуб оешмасы (һәвәскәрләр сәнгать иҗаты коллективлары һәм кызыксыну буенча клублар) эшли, аларда 3577 кеше шөгыльләнә.
Бурычларының берсе булып сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән гражданнар өчен социомәдәни эшчәнлекнең үтемлелеген арттыру тора. Моның өчен чараларга ташламалар системасын камилләштерергә һәм уңайлы мохит тәэмин итү эшен дәвам итәргә кирәк.
Яшүсмерләрнең һәм яшьләрнең ялын оештыру үсеп килүче буынны адаптацияләүгә, патриотизм тәрбияләүгә, сәламәт яшәү рәвешен формалаштыруга юнәлдерелгән.
Барлык муниципаль мәдәният учреждениеләре ведомствоара план чараларын тормышка ашыруда катнаша, аларның кайберләре республика һәм муниципаль максатчан программалар һәм грантларда катнаша. Авыл клублары төзелеше буенча республика һәм муниципаль программаларны гамәлгә ашыру кысаларында 6 (14,63%) объект төзелде һәм 15е (36,59%) ремонтланды. 20 (48,78) мәдәният учреждениесе капиталь ремонт таләп итә.
Тукай муниципаль районында сәнгать һәм музыкаль башлангыч белемне 1 өстәмә белем бирү учреждениесе – Балалар сәнгать мәктәбе тәкъдим итә, анда 6 яшьтән алып 18 яшькә кадәрге 186 бала белем ала. Шулай ук 110 бала түләүле нигездә дәресләргә йөри. Гомумән алганда, районда өстәмә белем бирү системасы шактый үсеш алган һәм югары дәрәҗәдә тора. Бүгенге көндә балалар сәнгать мәктәбе музыкаль инструментларга һәм үз бинасына мохтаҗ.
Булган проблемаларны хәл итүнең төп юллары булып түбәндәгеләр тора:
- учреждениенең матди-техник базасын яңарту;
- үз автотранспортын сатып алу;
- балалар сәнгать мәктәбе филиаллары челтәрен киңәйтү;
- укучылар контингентын арттыру;
- авыл җирлегендә эшләү өчен яшь белгечләрне җәлеп итү;
- уникаль җиһазлар (концерт музыкаль уен кораллары, ут һәм тавыш-техник җиһазлар, фонд һәм экспозиция җиһазлары, махсус сәхнә чаралары, сәхнә киемнәре һәм костюмнар, аяк киеме) сатып алу.
Программада каралган чаралар комплексы муниципаль мәдәният учреждениеләре эшенең нәтиҗәлелеген һәм сыйфатын арттырырга, яңа мәдәни продуктлар һәм проектлар булдырырга мөмкинлек бирәчәк. Мәдәният өлкәсе белән идарә итүнең программалы методларын куллану халыкка мәдәни хезмәт күрсәтүдә уңай сан һәм сыйфат үзгәрешләренә ирешергә мөмкинлек бирәчәк, атап әйткәндә:
- чаралар саны, шуңа бәйле рәвештә килүчеләр дә артачак;
- халыкның Үзәкләштерелгән китапханәләр системасының китап фонды белән тәэмин ителеше артачак;
- авыл мәдәният йортларының яңа биналары, башка мәдәни-ял итү учреждениеләрендә кирәкле матди-техник шартлар булдыру хисабына мәдәни-ял итү эшчәнлегенең сыйфаты яхшырачак;
- хезмәт өчен түләүнең яңа системасын кулланганда әйдәп баручы белгечләргә хезмәт хакын арттыру хисабына иҗади хезмәткәр һөнәренең абруе артачак;
- капиталь ремонт таләп итүче муниципаль мәдәният учреждениеләре саны кимиячәк.
Тукай муниципаль районы «мәдәният» тармагының бүгенге торышына анализ ясау мәдәният тармагы белән идарә итү өчен принципиаль мөһим нәтиҗәләр ясарга мөмкинлек бирә:
- заманча муниципаль сәясәт кысаларында мәдәният сәламәтлек саклау, социаль яклау, иҗтимагый иминлек, гомуми белем, физкультура һәм спорт, яшьләр сәясәте белән беррәттән, социаль бурычны тормышка ашыра;
- мәдәнияттә иҗтимагый нәтиҗәлелеккә, хезмәтләрнең һәркем өчен мөмкин булуына һәм ресурсларны үстерүгә булышлык итә торган процессларга ярдәм итәргә кирәк;
- мәдәният өлкәсендәге эшчәнлек нәтиҗәләре конкрет сан индикаторларын, тармак нормативларын һәм күрсәткечләрен исәпкә алып бәяләнә.
Программаны тормышка ашыру җәмгыятьнең әхлакый-эстетик һәм рухи үсеше дәрәҗәсен күтәрүгә, дәвамчанлыкны саклап калуга һәм Тукай муниципаль районының мәдәни традицияләрен озак сроклы үстерү шартларын тәэмин итүгә, халыкка күрсәтелә торган мәгълүмати-белем бирү, мәдәни-агарту, интеллектуаль-ял хезмәтләре спектрын киңәйтүгә, аларның сыйфатын, уңайлылыгын күтәрүгә, кулланучылар ихтыяҗларына туры килү дәрәҗәсен арттыруга юнәлдерелгән.
2 бүлек. Программаның төп максатлары, бурычлары, аны тормышка ашыру сроклары һәм этаплары
Программаның максаты:
мәдәният һәм сәнгать өлкәсендә халык ихтыяҗын канәгатьләндерү, Тукай муниципаль районы мәдәният һәм өстәмә белем бирү учреждениеләре эшчәнлегенең җәлеп итүчәнлеген һәм нәтиҗәлелеген арттыру.
Әлеге максатка ирешү мәдәният өлкәсендә хакимият органнарының билгеләнгән вәкаләтләрен чагылдыручы үзара бәйле һәм бер-берсен тулыландыра торган бурычларны хәл итү юлы белән күздә тотыла.
Программаның бурычлары:
1. Муниципаль мәдәният һәм өстәмә белем бирү учреждениеләренә оптималь шартлар тудыру, матди-техник базасын тәэмин итү һәм камилләштерү.
2. Халыкның мәдәни тормышта катнашуына, шулай ук балаларны, яшьләрне, урта һәм өлкән яшьтәге затларны актив социомәдәни эшчәнлеккә, шул исәптән авылда да, җәлеп итүгә шартлар тудыру.
3. Мәдәният өлкәсенең нәтиҗәле эшләвен тәэмин итү.
4. Китапханәләрне мәгълүматлаштыру, китап фондларының тулылыгын һәм сакланышын тәэмин итү.
5. Мәдәният дәрәҗәсе югары булган муниципаль берәмлек буларак Тукай муниципаль районы имиджын ныгыту.
Бурычлар Россия Федерациясе Конституциясенең 44 статьясы нигезләмәләрендә билгеләнгән мәдәният өлкәсендә гражданнарның хокукларын гамәлгә ашыруга юнәлдерелгән, бу стратегик милли өстенлекләргә керә.
Программа 2022-2024 елларда тормышка ашырыла.
3 бүлек. Программаны ресурслар белән тәэмин итүне нигезләү
Финанслау күләме фаразланган характерда һәм аңа ел саен төзәтмәләр кертелергә тиеш.
Меӊ сумда
|
Финанслау чыганаклары |
2022 |
2023 |
2024 |
|
|
1 |
2 |
3 |
|
Җирле бюджет |
93249,40 |
96696,40 |
97637,10 |
|
Республика бюджеты |
43000 |
43000 |
43000 |
|
Спонсорлык ярдәме |
0,0 |
0,0 |
0,0 |
|
БАРЛЫГЫ: |
136 249,40 |
139696,40 |
140 637,10 |
4 бүлек. Программаны тормышка ашыру механизмы
Программаны тормышка ашыру барышына Тукай муниципаль районы Башкарма комитеты Җитәкчесенең социаль мәсьәләләр буенча урынбасары гомуми җитәкчелек итә.
Программаны гамәлгә ашыру белән идарә итүне оештыру формалары һәм методлары дәүләт заказчысы – Программа координаторы тарафыннан Россия Федерациясе законнары нигезендә билгеләнә.
Программаны башкаручылар: район Башкарма комитетының мәдәният бүлеге, муниципаль бюджет учреждениеләре, муниципаль бюджет мәдәният учреждениесе һәм өстәмә белем бирү муниципаль бюджет учреждениесе, шулай ук муниципаль ихтыяҗлар өчен товарлар китерүгә, эшләр башкаруга, хезмәтләр күрсәтүгә заказлар урнаштыру турында РФ законнары нигезендә билгеләнгән юридик һәм (яки) физик затлар.
Максатларны һәм бурычларны комплекслы хәл итү, программаны гамәлгә ашыру кысаларында эшне координацияләү өчен, барлык башкаручыларның үзара хезмәттәшлеге тәртибе эшләнде:
- программаны гамәлгә ашыру кысаларында уртак эшчәнлек юнәлеше ел саен тармак эшчәнлегенең планнары белән билгеләнә;
- координация гамәлләре системасы программаны гамәлгә ашыруның агымдагы мәсьәләләре буенча киңәшмәләр, конференцияләр, түгәрәк өстәлләр үткәрүне үз эченә ала.
Программаны тормышка ашыру барышын Тукай муниципаль районы Башкарма комитеты Җитәкчесенең социаль мәсьәләләр буенча урынбасары гомуми контрольдә тота.
Агымдагы контроль:
- квартал саен, хисап чорыннан соң килә торган айның 25 числосына кадәр Тукай муниципаль районы Башкарма комитетына муниципаль программаларны әзерләү һәм тормышка ашыру, шулай ук финанс чараларын куллануның нәтиҗәлелеге турында форманы тутырып, статистик, белешмә һәм аналитик мәгълүмат бирелә;
- ел саен, хисап чорыннан соң килүче елның 1 мартына кадәр, Тукай муниципаль районы Башкарма комитетына, Тукай муниципаль районының финанс-бюджет палатасына программаларны тормышка ашыру һәм финанс чараларын куллануның нәтиҗәлелеге турында мәгълүмат бирелә.
Бер ел өчен җыелма хисапка үтәлмәгән чаралар турында мәгълүмат теркәлергә тиеш.
5 бүлек. Программаның нәтиҗәлелеген бәяләү
Программаны гамәлгә ашыру кысаларында түбәндәгеләр хисабына максатчан күрсәткечләрне (индикаторларны) яхшырту күздә тотыла:
- мәдәният өлкәсе учреждениеләре һәм оешмалары эшчәнлегенең үтә күренмәлелеге һәм ачыклыгы;
- мәдәният өлкәсендә муниципаль идарәнең сыйфатын һәм нәтиҗәлелеген үстерү;
– мәдәният хезмәткәрләрен мотивацияләү;
- мәдәният өлкәсендә заманча мәгълүмати һәм инновацион технологияләр кертү;
- әлеге өлкәне бюджет һәм бюджеттан тыш финанслау күләмен арттыру.
Программаны тормышка ашыруның көтелгән нәтиҗәләре
1. Мәдәни билгеләнештәге объектларны яңарту:
1.1. Татарстан Республикасы һәм җирле бюджет хисабына ТМР торак пунктларында яңа объектлар төзү:
|
Объектның исеме |
Ел |
Сумма, мең сумнарда |
||
|
РБ |
ҖБ |
ФБ |
||
|
Олы Шилнә КФҮ |
2023 |
– |
|
|
|
Күперле КФҮ |
2024 |
– |
|
|
1.2. Татарстан Республикасы һәм җирле бюджет акчалары хисабына капиталь ремонт үткәрү:
|
Объектның исеме |
Ел |
Сумма, мең сумнарда |
|||
|
РБ |
ҖБ |
ФБ |
Спосорлык ярдәме |
||
|
Яӊа послеогы мәдәният йорты |
2022 |
43000 |
|
|
|
|
Калмаш мәдәният йорты |
2023 |
43000 |
|
|
|
|
Шилнәбаш авылы мәдәният йорты |
2024 |
43000 |
|
|
|
2. Районның бердәм мәдәни киңлегенең матди һәм мәгълүмати инфраструктурасын формалаштыру һәм ныгыту.
3. Тармакны инновацион үсеш юлына күчерү, мәдәниятне иҗтимагый эшчәнлекнең иң алга киткән һәм кызыктыргыч өлкәсенә әверелдерү, шул исәптән мәгълүмати технологияләрне киң кулланылышка кертү аша да.
4. Ел дәвамында квалификацияне күтәргән белгечләрнең саны арту.
Мәдәният учреждениеләре миссиясе булган уңайлы мәдәни мохит формалаштыру, ул нәтиҗәдә, гомуми социаль атмосферага гына түгел, Тукай муниципаль районының икътисадый үсешенә дә йогынты ясый.
Программаны тормышка ашыруның максатчан индикаторлары һәм нәтиҗәлелеге күрсәткечләре
|
Күрсәткечләр |
2022 елгы база күрсәткече |
2023 |
2024 |
|---|---|---|---|
|
1 |
3 |
4 |
|
|
Мәдәният учреждениеләрен төзү |
0 |
1 |
1 |
|
Капиталь ремонт үткәрелгән муниципаль мәдәният һәм балаларга өстәмә белем бирү учреждениеләре объектлары саны, биналар |
2 |
1 |
|
|
Мәдәният учреждениеләре үткәрә торган чараларга халыкның йөрүе саны |
6,9 |
7,0 |
|
|
Муниципаль мәдәният учреждениеләре тарафыннан түләүле нигездә үткәрелә торган мәдәни-ял чараларында катнашучы халыкның чагыштырма саны, % |
12,4 |
12,4 |
|
|
Мәдәни-ял учреждениеләре базасында клуб берләшмәләрендә катнашучыларның гомуми саныннан клуб берләшмәләренә йөрүче балалар өлеше, % |
11,0 |
12,0 |
|
|
Клуб берләшмәләре эшендә катнашучы халыкның чагыштырма саны (түгәрәкләр, секцияләр, клублар), берәмлек |
8,5 |
8,5 |
|
|
Кинотеатрга килгән тамашачылар саны, кеше саны |
0 |
0 |
|
|
Кино күрсәтү саны, берәмлек |
493 |
500 |
|
|
Бер кешегә исәпләгәндә муниципаль берәмлекнең берләштерелгән бюджеты чыгымнары, сумнарда |
2 152,47 |
2 232,04 |
2 253,75 |
|
Балалар сәнгать мәктәпләре укучыларының гомуми саныннан конкурс, фестивальләр, күргәзмәләр җиңүчеләре һәм призерлары булган укучылар өлеше, % |
70 |
90 |
|
|
Мәдәният өлкәсендә өстәмә белем алучы балалар өлеше, % |
7,5 |
12 |
|
|
Мәдәният учреждениеләрен белгечләр белән тәэмин итү, % |
80,0 |
85,0 |
|
|
Үзешчән коллективларның һәм мәдәни-ял учреждениеләренең аерым башкаручыларының, балаларга өстәмә белем бирү учреждениеләре укучыларының һәм укытучыларының республика, бөтенроссия һәм халыкара конкурсларда һәм фестивальләрдә катнашу нәтиҗәлелеге (лауреатлар һәм дипломантлар)% |
100 |
100 |
|