"Татарстан Республикасында 2014-2022 елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү "программасын тормышка ашыру шартларын ВПН-2020 нәтиҗәләрен күрсәтәчәк
2020 елның 10 сентябрендә Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты «2023-2030 елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү»Программасын раслады. Программаның максаты-интернет киңлегендә уңайлы тел мохите булдыру һәм ММЧда туган телләрне популярлаштыру, татар һәм рус телләре өлкәсендә югары квалификацияле кадрлар әзерләү, би - һәм полилингваль белем бирүне оештыру.
Кабул ителгән документ 2014 елда кабул ителгән «2014 - 2022 елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү" программасының дәвамы булып тора. Халык санын алу телләрдән файдалану белән бәйле вәзгыять нинди алга китешләр күрсәтә.
2010 елгы Бөтенроссия халык санын алу мәгълүматларына караганда, 173тән артык милләт вәкилләре республика территориясендә яши, шул исәптән 8 милләт, халык саны 10 меңнән артып киткән, татарлар, руслар, чуашлар, удмуртлар, мордвалар, марилар, украиннар һәм башкортлар.
человек
|
|
Всего |
Из них указав ших наци ональ ность |
Татары |
Рус ские |
Чува ши |
Удмур ты |
Мор два |
Марий цы |
Украин цы |
Башки ры |
|
Республика Татарстан |
3786488 |
3780436 |
2012571 |
1501369 |
116252 |
23454 |
19156 |
18848 |
18241 |
13726 |
|
Тукаевский район |
36561 |
36561 |
25983 |
8869 |
540 |
67 |
45 |
118 |
175 |
206 |
Алда торган халык санын алу республика мәктәпләрендә туган телне мәҗбүри укыту нинди нәтиҗәләр бирде. Исәпкә алу битләренә түбәндәге этнолингвистик сораулар кертелгән (кечкенә балалар өчен җавапларны аларның әти-әниләре билгели):
Сведения
о владение татарским языком по данным ВПН-2010
в процентах
|
Татарстан республикасындагы милләтләр |
Татар телен белүләре % |
|
татарлар |
92,4 % |
|
руслар |
3,6 % |
|
чувашлар |
14,1 % |
|
удмуртлар |
35 % |
|
марийлар |
29,8 % |
Халык санын алуның төп принципларының берсе — Милли үзбилгеләнеш нигезендә үзбилгеләнү. Барлык мәгълүматлар, шул исәптән милли кирәк-яраклар турында да, сораштырылучыларның сүзләреннән теркәләчәк. Бу принцип «дәүләт хезмәтләре " порталында электрон исәпкә алу кәгазьләрен мөстәкыйль тутырганда да эшли.
Халык саны һәм яшь-җенес хәле турында Бөтенроссия халык санын алуның беренче оператив нәтиҗәләре 2021 елның октябрендә билгеле булачак. Халык санын алуның тулы нәтиҗәләре 2022 ел ахырына басылачак.
Яр Чаллы шәһәрендә статистика бүлеге Башлык урынбасары Г. Р. Шәйхуллина