Хәвеф – хәтәрләрне булдырмый калу өчен нәрсә эшләргә кирәк?  

Күпләр юл йөрү кагыйдәләрен үтәми. Каядыр ашыгып, аек булмаган хәлдә рульгә утыра, тизлек режимын сакламый, юл чатын, алда баручы транспортны дөрес урап узмый,  җәяүлеләр дә  еш кына юл йөрү кагыйдәләрен боза. Машина салонында махсус утыргычлар куймыйча, баланы автомобильгә утыртып, юлга алып чыгып киткән ата-анага да аклану юк!   Мондый ялгышлар  гафу ителми. Без кечкенәдән үк юлда исән-имин йөрү кагыйдәләрен белергә тиешбез. Кагыйдәне белмәгән, үтәмәгән балалар куркыныч хәлләргә күбрәк эләгәләр. Зур тизлек белән килгән машина алдыннан юл аркылы чыгу, сфетофор сигналларын санга сукмау күпчелек очракта күңелсез тәмамлана. Гомер бер генә бирелә. Шуңа да кадерен белеп, хәвеф-хәтәрсез яшәү өчен барыбызга да юл йөрү кагыйдәләрен төгәл һәм намус белән үтәргә кирәк. Өстәвенә уяу һәм сизгер булырга тиешбез. Юллардагы машина агымын, кешеләр ташкынын ЮХИДИ хезмәткәрләре тәртиптә тотарга тырыша, әмма бу гына җитми. Юлда йөргәндә һәркем игътибарлы булырга һәм юлда йөрү кагыйдәләрен төгәл үтәргә тиеш.

     Бүгенге көндә юл-транспорт һәлакәтендә бик күп кешеләрнең гомерләре өзелә. Гаепне кемнән эзләргә соң?   Мондый хәвеф – хәтәрләрне булдырмый калу өчен нәрсә эшләргә кирәк?     Без күп вакытта  машина йөртүче юл йөрү кагыйдәсен боза дип уйлыйбыз. Чынлыкта, җәяүлеләр дә гаепле  бит. Җәяүле кеше, юл хәрәкәтендә катнашучы һәркем кебек үк, беренче чиратта айнык булырга тиеш. Юл аркылы чыкканда  җәяүлеләр кичүләреннән файдаланырга кирәк. Кичү булмаган җирдә юл аша чыкканда башта уң якка, аннан сулга карау зарур. Тротуар бар икән, җәяүлеләр бары тик шуннан йөрергә тиешләр. Ә инде тротуар булмаган юлда каршы як хәрәкәт полосасының иң читеннән бару хәвефсезрәк булыр. Бу кагыйдәләрне балалар бакчасыннан ук сабыйларга өйрәтергә кирәк, ләкин тәрбиячеләр генә балаларны юл йөрү кагыйдәләренә төшендереп бетерә алмый. Гаилә, әти-әниләр белән кулга-кул тотынышып эшләгәндә генә уңышка ирешеп була. Балаларга җәяү йөрү, велосипед йөртү, пассажир булып йөрү кагыйдәләрен әтә-әниләр, тәрбияче-укытучылар, өлкәннәр аңлатырга һәм өйрәтергә тиеш.  Балагызга юл билгеләрен күрсәтегез, аңа ул билгеләрнең ни өчен куелганлыгы турында сөйләгез.  Хәтерегездә тотыгыз: бала һәрвакыт сездән үрнәк алырга омтыла. Үзегез хаталар җибәрмәгез. Урамда йөргәндә, юл аша чыкканда һәрчак игътибарлы булыгыз, юл кагыйдәләрен төгәл үтәгез. Юл аша чыгар алдыннан, светофорның эшләү – эшләмәве белән кызыксыныгыз, светофорда янган төсле утларның машиналар һәм җәяүлеләр хәрәкәте белән турыдан – туры бәйләнеше барлыгы хакында балагызга да аңлатыгыз. Якынлашып килүче транспорт алдыннан чабып чыгарга ярамаганлыгын төшендерегез. Фаҗигане булдырмый калдыруда барысын да эшләгез!

    Авариягә китерүче сәбәпләр шулхәтле күп, барысын да тезеп бетереп булмый  һәм аларның бик күбесендә кеше факторы беренче урында тора. Юл һәлакәт­ләренең төп сәбәп­ләрен ачыклау буенча тик­шерү дә уздыр­ган­нар. Тикшерү нәтиҗәсен­дә һәлакәт­ләр­нең сигез сәбәбе ачыкланган:

1. Руль артына эч­кән килеш уты­ру. Барлык юл фаҗи­галәренең 40%ы спирт­лы эчем­лек­ләр кул­лану аркасын­да килеп чыга.

2. SМS-хәбәр­ләр җи­бәрү. Бу кесә телефонын­нан сөй­ләшеп баруга караган­да да кур­кыныч­рак.

3. Эмоцияләр, дөрес­рәге, аларны тыя бел­мәү.

4. Тизлек­не арт­тыру. Барлык һәлакәт­ләр­нең 13%ы һәм үлем белән төгәл­ләнүче юл фаҗи­галәренең 33%ы югары тиз­лек аркасын­да килеп чыга.

5. Куркыныч­сыз­лык кае­шын эләк­тер­мәү.

6. Ба­лалар­ны мах­сус креслога утырт­мау, каешларын эләк­тер­мәү.

7. Руль артына арган килеш уты­ру, нәтиҗәдә йок­лап китү.

8. Һа­ва торышын дөрес бәяләмәү. Мәсәлән, көп­чәк­ләр­не вакытын­да алыштыр­мау.