Тукай муниципаль районы

Тукай районы мәдәният хезмәткәрләре Чайковский яшәгән йортта булдылар

2016 елның 21 феврале, якшәмбе

Тукай районы мәдәният хезмәткәрләре Воткинск шәһәренә рус композиторы Петр Чайковский яшәгән йортка -бүгенге көндә Чайковский исемендәге музей-биләмә комплексына экскурсия оештырдылар.Алар композиторның тормышы белән якыннанрак танышытылар,Бөек композиторның балачагы, Чайковский гаиләсенең Воткинскида уздырган еллары турында куп мәгълумат алдылар Алар гаиләсендә һәрвакыт музыка яңгырый. Илья Чайковский флейтада, Александра ханым рояльдә уйный, рус романсларын башкара. Бәйрәм кичләрендә булачак композитор йортында инструменталь ансамбль уйный. Виолончель, гитарада уйнаган көйләр яңгырый. Петр Чайковскийның кечкенәдән музыканы яратуы да сер түгел. Соңыннан булачак композитор көйне һәрнәрсәдә дә ишетә башлый: җил һәм яңгыр тавышында, кошлар сайравында, савыт-саба шалтыравында… Инде 5 яшендә ул фортепианода ноталарны дөрес итеп җыя. Тик музыка дәресләреннән соң кечкенә Петр ярсый торганга әйләнә. Улларының рухи сәламәтлеге өчен борчыла башлаган әти-әнисе аңа уен кораллары янына якын килмәскә куша. Рояльдә уйнарга рөхсәт булмагач, булачак композитор бармаклары белән өйдәге һәрнәрсәгә сугып, көй чыгарырга тырыша. Берсендә шулай тәрәзәгә “суккалаганда” бу шөгыле белән шулкадәр мавыга, хәтта кызып китеп, пыяланы вата һәм кулын яралый. Әлеге вакыйгадан соң, улларының музыкага карата шундый мәхәббәтен күреп, әти-әнисе аның өчен укытучы (Мария Пальчикова) чакырталар. Биредә гувернантка булып эшләүче, шулай ук Петр Чайковский тормышында зур урын алып торган, аны инглиз, француз телләренә өйрәткән Фанни Дюрбах (милләте буенча француз) Чайковскийның кечкенә чагын искә төшергәндә: “Музыкаль кичәләрнең берсендә Петр үз бүлмәсенә кереп бикләнде. Аның янына кереп, нәрсә булуы турында кызыксынгач, ул яшьле күзләре белән миңа карап: “Музыка… Мин аны тыныч кына тыңлый алмыйм”,- диде”, — дип сөйли. Ә 6 яшендә шигырьләр язып, үзенең нечкә күңелле, иҗатка тартылучан икәнен исбатлый. Дөнья күләмендә танылган композитор Петр Чайковский кечкенәдән үк гаҗәеп акыллы, сәләтле бала булып үсә. Воткинскидан күченеп киткәндә аңа 8 яшь була.

Музей тарихы

Музей-биләмәгә якынлашкан саен биредәге мохитнең үзгә икәнен сизәргә мөмкин. Композитор гаиләсе яшәгән урам элек Господская дип аталса, хәзер Чайковский исемен йөртә.

Чайковскийның балачагы узган әлеге йортка 208 ел. Ул 1806 елда салынган һәм 1917 елга кадәр Кама-Воткинск округының җитәкчеләр яши торган йорты була. Әлеге бина белән Воткинскидагы революция һәм гражданнар сугышының иң фетнәле вакыйгалары бәйләнгән. XX гасырның 20-30нчы елларында композитор яшәгән йортта төрле оешмалар урнашкан: механика техникумы, җидееллык мәктәп, яшьләр союзы клубы, металлистлар клубы.

Ә менә музей статусы бераз соңрак, 1940 елда композиторның 100 яшьлек юбилее алдыннан гына бирелә. Киләсе елда музейга да 75 ел була.

Бүгенге көндә биредәге һәр агач, һәр сукмак композитор яшәгән чорны хәтерләтә. Табигый һәйкәл дип танылган, яше 230 елдан да артып киткән юкә агачы да әлеге биләмәдә үсә. Барлыгы 3 гектар җирдә агач бурадан эшләнелгән, мичкә ягып җылыта торган теплица, шул чорда суыткыч урынына кулланылган баз, биек-биек верандалар, кареталар урнаштырылган. Биредә Чайковскийлар йортын, хуҗалыгын чагылдырган 16 объект бар. Монда бер килсәң, китәсе дә килми. Ирексездән, композитор яшәгән чорга кайтасы, бер көн булса да шул вакытларда яшисе килә.

Музейда Чайковский гаиләсеннән калган 7 экспонат саклана. Композитор уйнаган рояль, оркестрина (уен коралы) — болары биредә аеруча кадерле. Һәр тарихи экспонат музыка белән бәйләнгән. Үзенчәлекле ядкарьләрнең берсе — Петр Чайковскийның әнисе чиккән кул эше. “Әлеге картинаны Александра авырлы чакта чиккән.

Петр Чайковский — мәдәният дөньясына зур өлешен керткән, искитмәле мәдәни мирас калдырган, халык күңелендә мәңгелеккә урын алган даһи композитор.

БАРЛЫК ЯҢАЛЫКЛАРНЫ УКУ